Samenvatting hoofdstuk 1

Wat is een stof?
Alle materie zijn stoffen: water, ijzer, zout, benzine, maar ook zuurstof. Je moet stoffen niet verwarren met voorwerpen. Een tv is bijv. een voorwerp, gemaakt van veel stoffen.

Waarnemingen
Door stoffen te onderscheiden kan je kijken, meten, voelen en ruiken. Dat zijn waarnemingen. Uit waarnemingen kun je een conclusie trekken. Dat is het antwoord op de onderzoeksvraag.

Dankzij de scheikunde zijn vele nuttige stoffen ontwikkeld. Deze stoffen dragen bij aan verhoging van onze welvaart en ons welzijn.

Voordelen scheikunde: welvaart en welzijn zijn verbeterd. De kwaliteit van het leven is door de chemie sterk verbeterd.
Nadelen scheikunde: zorgt voor milieuvervuiling. Voedingsmiddelen ongezonder door beschermingsmiddelen in de landbouw.

Wat is een mengsel?
Een mengsel zijn aantal stoffen die door elkaar vermengd zijn.

Soorten mengsels
Oplossingen: een helder mengsel van een vloeistof en een opgeloste stof, bijv. water en suiker
Suspensies: een troebel mengsel van water en een fijn verdeelde vaste stof die niet in water oplost, bijv. water en zand.
Emulsies: een mengsel van vet, water en emulgator (een stof die vet en water laat mengen, bijv. zeep) of een fijn verdeelde vloeistof in een vloeistof.

De vloeistof waarin een stof oplost heet het oplosmiddel.

Niet alle stoffen lossen even goed op in water. We maken onderscheid in stoffen die goed (suiker), een klein beetje (lucht) of helemaal niet (ijzer) in water oplossen.

Verzadigde oplossing: als er op een gegeven moment zoveel van een bepaalde stof is opgelost, kan er geen hoeveelheid van deze stof meer bij.
Onverzadigde oplossing: als de maximale hoeveelheid van een bepaalde stof nog niet is opgelost.

Indampen
Als je een oplossing hebt gemaakt door een vaste stof op te lossen in water, zal bij het verwarmen het water verdampen, je houdt dan een vaste stof over. Dit heet indampen.

Wat is een zuivere stof?
Een zuivere stof is één stof, dus géén mengsel. Zuiver wordt vaak weggelaten. Als we zeggen water, bedoelen we zuiver water, dus één stof.

Stofeigenschappen
Een zuivere stof herken je aan een aantal kenmerken, bijv.: kleur, geur en de toestand bij kamertemperatuur (fase of aggregatietoestand). Vorm, massa en volume zijn géén stofeigenschappen.

Kookpunt of kooktraject

Als een stof niet zuiver is, dan loopt tijdens het koken de temperatuur op. De stof heeft dan een kooktraject. Mengsels hebben een kooktraject en zuivere stoffen hebben een kookpunt. Hetzelfde gebeurt bij smelten. Zuiver ijs heeft een smeltpunt en onzuiver ijs (een mengsel) een smelttraject. Dat is ook zo bij condenseren en stollen.

Welke soorten metalen zijn er?
De meeste metalen zijn bij kamertemperatuur vaste stoffen. Ze geleiden elektrische stroom en hebben vaak een glanzend uiterlijk.

Edele metalen: metalen die mooi blijven. (goud, zilver en platina)
Onedele metalen: metalen die in de buitenlucht niet mooi blijven (ijzer, lood en zink)
Zeer onedele metalen: metalen die zo onedel zijn dat ze niet in de buitenlucht kunnen bestaan. Die moet je afgesloten houden van water en lucht.

Metalen maak je uit ertsen. Alle edele metalen kun je in de natuur aantreffen (bijv. goud).

Een legering is een mengsel van een aantal metalen. Deze zijn in gesmolten toestand gemengd. Heeft vaak hele andere eigenschappen dan de afzonderlijke metalen die bij elkaar zijn gemengd.

Een amalgaam is een legering met kwik.

In het huishouden maken we gebruik van zeer verschillende middelen: schoonmaakmiddelen, voedingsmiddelen enz… dit zijn meestal mengsels. Meestal is er ook een gevaar bij. Daarom staan er op het etiket pictogrammen.

1. brandbaar 2. explosief 3. irriterend
4. corrosief* 5. giftig 6. slecht voor het milieu

*: reageert op contact met zuurstof en water.

Zurenen basen
Zure vloeistoffen: smaken zuur. Bijv.: azijn, accuzuur, citroensap.
Basische vloeistoffen: smaken zeepachtig en voelen glad aan. Bijv.: zeepsop, ammonia.

Als je huid met basische vloeistoffen in aanraking komt, droogt je huid uit.

PH waarden
PH-waarde 7 is een neutrale stof. Stoffen met een PH-waarde onder de 7 zijn zuren. Stoffen met een PH-waarde boven de 7 zijn basen.

Niet gevonden wat je zocht? Probeer dan eens te zoeken met Google!